WYRÓŻNIENIA CZOŁOWYCH POLSKICH AKTORÓW

Od „Grunwaldu” do „Stawki większej niż życie”

W listopadzie 2013 r., na zaproszenie prezesa ZG ZKRP i BWP płk. inż. Henryka Strzeleckiego, w siedzibie Zarządu Głównego gościli znani polscy aktorzy teatralni i filmowi - Emil Karewicz i Stanisław Mikulski. W spotkaniu uczestniczyli także - wiceprezes ZG płk dr hab. Ryszard Sobierajski, sekretarz generalny ZG - płk dr Stanisław Całka oraz członkowie Zarządu Głównego - Zofia Wolanin, kmdr prof. Józef Czerwiński, kmdr Henryk Kalinowski.

Mając na uwadze całokształt pracy artystycznej, w tym zwłaszcza w dziedzinie upowszechniania w kraju i za granicą tradycji i dokonań polskiego oręża, zwłaszcza w latach II wojny, prezes Henryk Strzelecki uhonorował Emila Karewicza i Stanisława Mikulskiego odznaką „Za Wybitne Zasługi dla ZKRPiBWP”.

Emil Karewicz, który w 2012 roku obchodził jubileusz 90-lecia, karierę aktorską rozpoczął w Wilnie, w tamtejszym Teatrze Małym, gdzie zagrał rolę w Kwartecie I. Kryłowa. W czasie II wojny światowej przeszedł szlak z 2 armią WP. Po wojnie ukończył Studio Aktorskie Iwo Galla (wraz z Ryszardem Baryczem, Bronisławem Pawlikiem, Barbarą Krafftówną). Grał na scenach łódzkich: im. S. Jaracza i Teatrze Nowym. Od 1962 r. związany jest z Warszawą, występował w teatrach: Ateneum, Dramatycznym i od 1967 r. w Ludowym.

Wśród wielu ról teatralnych należy wymienić: Oktawiusza w Juliuszu Cezarze W. Szekspira, Capignaca w Buonapartem i Sułkowskim R. Brandstaettera, Franciszka Moora w Zbójcach F. Schillera, Gospodarza w Weselu S. Wyspiańskiego, Łomowa w Oświadczynach A. Czechowa, Stomila w Tangu S. Mrożka.

Jest znany z wielu ról filmowych. Uznanie zyskał rolą Warszawiaka w Bazie ludzi umarłych, dziadka w W kogo ja się wrodziłem, króla Władysława Jagiełły (Krzyżacy i Wawelski Conventus dowódców). Wystąpił także m.in. w Kanale, Cieniu, Bajlandzie oraz serialach Czarne Chmury, Lalka, Polskie drogi, Idea i miecz, Przyłbice i kaptury, Stawce większej niż życie - w pamiętnej zwłaszcza roli gestapowca Brunera. Występował także w Teatrze TV i teatrze PR.

Odznaczony m.in. Krzyżem Grunwaldu III klasy, Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi.

Stanisław Mikulski zdał maturę w VIII Liceum Ogólnokształcącym w Łodzi w 1950 r. Pierwszą znaczącą rolę zagrał w filmie Kanał. Wielką popularność zdobył przede wszystkim dzięki głównej roli w kultowym serialu telewizyjnym z lat 1967-1968 Stawka większa niż życie. Był też wielokrotnie konferansjerem na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej, gdzie równie ż występował jako wykonawca.

Występował m.in. w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie, Teatrze Powszechnym, Teatrze Polskim oraz Teatrze Narodowym w Warszawie.

Pierwszą rolą filmową był junak Franek Mazur w filmie Pierwszy start (1950). Występował w licznych filmach o tematyce wojennej, w tym tak znanych jak: Kanał jako „Smukły”, Zamach jako akowiec „Jacek”, Skąpani w ogniu jako kapitan Sowiński, Barwy walki jako Ludwik Pociecha „Klinga”, zastępca dowódcy oddziału AK, Stawka większa niż życie jako polski agent sowieckiego wywiadu udający niemieckiego oficera Hansa Klossa, Polskie drogi jako kapitan Rogalski, Żołnierze wolności jako Józef Małecki.

Za działalność artystyczną otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, w tym kilkakrotnie nagrodę „Złota Maska”, ponadto Nagrodę Ministra Obrony Narodowej I stopnia, Nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy, Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt dokonań aktorskich w zakresie teatru oraz Order Przyjaźni Narodów przyznany przez Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.

Ponadto odznaczony został Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim OOP, Złotym Krzyżem Zasługi oraz innymi.

W czasie spotkania po wręczeniu odznaczeń, wyróżnieni aktorzy - dziękując za uhonorowanie - dzielili się wspomnieniami z bogatej działalności artystycznej, wspominając szczególnie zapamiętane role filmowe, a także te, w których występowali wspólnie, np. Kanał, Stawka większa niż życie.

Wspomnieniami z pracy w branży filmowej dzielił się także prezes H. Strzelecki, który był m.in. autorem kilkuset scenariuszy. Nawiązał również do partyzanckiej przeszłości w szeregach BCh, i braku filmów pokazujących obraz tamtych lat.

MIZ

powrót